Franse leervorken met een steekafstand van 3,38 mm geven een dichtere steekverdeling dan de variant van 3,85 mm. Maak je keuze nadat je de steken hebt vergeleken op identieke leerpakketten, genaaid met hetzelfde garen. Beoordeel beide kanten, de hoeken en de verhoudingen van het stiksel op het uiteindelijke werkstuk. De afstand alleen is niet bepalend voor de steekhoek, de strakheid van de achterkant of de sterkte van de naad.
Wat verandert er door de afstand en wat hangt af van andere factoren?
De steekafstand bepaalt de afstand tussen de corresponderende punten van opeenvolgende tanden. Het is niet de breedte van de snede die in het leer achterblijft. Volgens de productpagina hebben de Franse leervorken voor handstikken 3,38 mm precies deze afstand, en de set bevat gereedschap met 2, 5 en 10 tanden.
Volgens de productpagina zijn de Franse leervorken van CraftPoint verkrijgbaar in varianten van 3,38 mm en 3,85 mm, in sets van 2, 5 en 10 tanden, gemaakt van gehard staal. Let bij je keuze goed op de geselecteerde variant, omdat de algemene pagina verschillende afstanden omvat.
Je kunt varianten uit dezelfde serie vergelijken of je eigen gereedschap uit verschillende series testen. In het tweede geval is het resultaat een vergelijking van specifieke sets: naast de tandafstand kunnen ze ook verschillen in tandprofiel en afmetingen. Zelfs een identieke serienaam garandeert niet dat de geometrie van de snedes hetzelfde is.
Steekdichtheid: een rekenvoorbeeld
Voor de nominale afstanden uit de specificaties is het verschil 3,85 mm − 3,38 mm = 0,47 mm. Om dit om te rekenen naar SPI (stitches per inch), delen we 25,4 mm door de steekafstand. Dit levert ca. 7,5 steken per inch op voor 3,38 mm en ca. 6,6 voor 3,85 mm. SPI is uitsluitend een berekening van de dichtheid — het is niet het aantal tanden op de leervork.
Een rekenvoorbeeld voor een lijn van 100 mm lengte: op deze lengte passen ca. 29,6 tussenruimtes van 3,38 mm en ca. 26,0 tussenruimtes van 3,85 mm. Een gebroken getal betekent uiteraard niet dat je een fractie van een gat kunt maken. Het laat zien dat je de verdeling bij de uiteinden apart moet plannen.
Op een open lijn is het aantal gaten altijd één meer dan het aantal tussenruimtes. Zo vereisen 26 volledige afstanden van 3,85 mm precies 27 gaten, wat 100,1 mm inneemt tussen de buitenste gaten. Het past dus niet exact binnen een lijn van 100 mm. Teken op het werkelijke patroon het begin, het einde en de hoeken uit voordat je in het leer snijdt.
Maak proefstukken van hetzelfde materiaal en met hetzelfde garen
Maak een onderdeel na van het werkstuk waarvan je het stiksel wilt beoordelen. Maak bij een vakje voor een portemonnee een pakket met de juiste lagen, in plaats van losse stroken te vergelijken. Zorg voor dezelfde vorm, dikte, uitsnijding/afschuining, lijmmethode en marge vanaf de rand tot de stiklijn.
Kies de proefstukken uit aangrenzende delen van hetzelfde stuk leer, met een vergelijkbare stijfheid en vezelrichting. Plantaardig gelooid leer en chroomgelooid leer reageren niet hetzelfde, maar alleen de looimethode zegt niet alles over een specifiek vel. Het proefstuk moet het materiaal van het eindproject perfect nabootsen.
Gebruik hetzelfde gewaxt garen van dezelfde spoel en dezelfde leernaalden voor beide proeven. De selectiecriteria voor garen vind je hier: welke garendikte voor leerbewerking. Noteer het garentype en de structuur. Koppel steekafstanden niet blind aan vaste diktes voor garen of leer. Controleer eerst of het gekozen garen zonder overmatige weerstand door de gaten glijdt en het leer niet uitscheurt.
Als je van garen moet wisselen, herhaal dan de vergelijking van beide steekafstanden met het nieuwe garen. Het garen bij slechts één proefstuk aanpassen kan handig zijn om de juiste combinatie voor een project te vinden, maar laat het werkelijke verschil tussen de steekafstanden niet meer zuiver zien.
Maak de gaten volgens de voorschriften van het gereedschap
Een leervork, priem en markeertool hebben verschillende functies
Een markeertool tekent een lijn of de positie van de punten af; het markeren zelf maakt geen doorlopend gat. Een Franse leervork snijdt het leer in met tanden die een specifiek profiel hebben. Met een priem open je de snede door het gehele leerpakket, waarbij je de richting van het gat precies stuurt.
Volgens de handleiding van de CraftPoint leervorken sla je de vork eerst gecontroleerd in het leer, waarna je het gat doorsteekt met een priem. Pas deze methode toe bij de proefstukken die je met dit model maakt. Volg voor de afzonderlijke 3,38 mm set de bijbehorende instructies; neem aanbevelingen niet automatisch over van het ene product op het andere. Noteer of en hoe je een priem hebt gebruikt, want het profiel en de geleiding beïnvloeden de uiteindelijke opening.
Dezelfde handleiding van CraftPoint adviseert een dempende ponsplank — bijvoorbeeld een Oka ponsplank — en een leerhamer (maul) of hamer met rubberen kop, en raadt harde PE-platen voor holpijpen af. Stem de ondergrond af op de handleiding van het gereedschap en plaats deze op een stabiele werkbank. De algemene term „mat voor leerbewerking” betekent niet automatisch dat deze geschikt is voor deze specifieke tanden.
Een schuine snede betekent niet dat je de leervork schuin moet houden
Het Franse profiel creëert een schuine snede aan het oppervlak van het leer. Houd de schacht van de leervork loodrecht op dit oppervlak. Als je het gereedschap schuin in het leerpakket slaat, verschuift de achterkant van de opening; het is niet de manier om een schuine steek te forceren.
Plaats bij een rechte lijn de buitenste tand in de laatste snede om een consistente steekafstand te behouden. Trek het gereedschap recht omhoog langs dezelfde as, terwijl je het leer tegenhoudt zonder de tanden heen en weer te wrikken. Behoud bij de priem de juiste hoek van de snede en controleer waar de punt naar buiten komt; houd je vingers uiteraard weg van de snijlijn.
Bekijk en fotografeer de openingen aan beide kanten vóór het naaien. Leg voor de foto een liniaal vlak op het leer. Beoordeel bij deze snedes de lengte en breedte, in plaats van ze te zien als een diameter van een rond gat. Fotografeer de proefstukken in hetzelfde stadium, omdat het stikken de vorm van de snedes kan veranderen.
Stik de proefstukken en vergelijk de afgewerkte naden
Naai met een saddle stitch en houd exact dezelfde volgorde van naalden, dezelfde draadlus en een zo gelijkmatig mogelijke spanning aan. Positioneer beide proefstukken identiek tijdens het naaien. Te strak aantrekken kan de rand vervormen of de snedes uitscheuren, en een wisselende techniek maakt een eerlijke beoordeling van de tandafstanden onmogelijk.
Bekijk de naden onder hetzelfde licht, eerst vanaf de normale kijkafstand van het product en daarna van dichtbij. Leg ze naast het uiteindelijke patroon of vakje. Alleen inzoomen kan het verschil overmatig vergroten, terwijl het op een klein voorwerp subtieler oogt.
| Beoordelingspunt | Wat noteer je per proefstuk |
|---|---|
| Nerfzijde (voorzijde) | Steekdichtheid, zichtbaarheid van individuele steken en verhouding van het garen tot het detail |
| Vleeszijde (achterzijde) | Gelijkmatigheid van de gaten, positie van het garen en eventuele afwijkingen in de steekhoek |
| Hoeken | Plaatsing van de gaten bij de richtingsverandering en de uitstraling van de buitenste steken |
| Leer langs de naad | Vervorming, uitgerekte snedes en eventuele schade aan het materiaal bij de rand |
Zie de steekhoek als een kenmerk dat je observeert. Een kortere tussenruimte leidt niet automatisch tot een steilere steek als de snedes of de naaimethode afwijken. Evenmin maakt een grotere afstand de achterkant vanzelf rechter. Controleer bij ongelijkmatige uitgangen eerst de geleiding van de leervork of priem en de stabiliteit van het leerpakket.
Hoe maak je de juiste keuze na de vergelijking?
Kies voor 3,38 mm als het fijnere ritme past bij de schaal van het werkstuk en je het proefstuk aan beide kanten strak kunt afwerken. Kies voor 3,85 mm als je voorkeur uitgaat naar een rustigere lijn en deze goed uitkomt op de geplande hoeken. Bij een vergelijkbare naadlengte betekent een grotere afstand minder steken; de werkelijke productietijd hangt echter ook af van het voorprikken en het naaien zelf.
Controleer het hele stikpatroon voordat je de markeringen op je definitieve leer overbrengt. Gebruik bij bochten een leervork met minder tanden, zodat je de richting per snede perfect controleert. Prop geen extra gat vlak naast het vorige om de afstand kunstmatig sluitend te maken.
De evaluatie van uitstraling en naaigemak is geen trekproef voor mechanische sterkte. Beide tussenmaten perforeren het leer, en de uiteindelijke scheurweerstand van de verbinding is net zo goed afhankelijk van het materiaal, de openingen, de randafstand, het garen en de trekrichting. Bewaar je gelabelde proefstukken als visueel referentiekader voor dit project, zonder aan één afstand direct universele mechanische superioriteit toe te kennen.







