Meubelkunstleer is een gecoat synthetisch materiaal dat bestaat uit een textieldrager en een kunststof toplaag, waarmee het uiterlijk en de textuur van natuurlijk dierlijk leer worden nagebootst. In de werkplaats vormt het een populair alternatief voor dierlijke materialen, maar de bewerking ervan vereist totaal andere technieken dan het werken met traditioneel plantaardig gelooid leer of chroomgelooid leer.
Eigenschappen
Inzicht in de opbouw van dit materiaal is essentieel om frustraties aan de werktafel te voorkomen. Kunstleer is geen homogeen materiaal. Het bestaat uit twee hoofdelementen: een dragende onderlaag (meestal een gebreide stof of geweven polyester, soms katoen) en een daarop aangebrachte coating van polyurethaan (PU) of polyvinylchloride (PVC). Een PU-coating is zachter, soepeler en voelt prettiger aan, terwijl PVC een stijver materiaal oplevert dat zeer goed bestand is tegen mechanische beschadigingen. De standaarddikte varieert van 0,8 mm tot 1,2 mm. Kunstleer is vergelijkbaar met bedrukt behang op canvas: de structuur en kleur bevinden zich uitsluitend aan het oppervlak. Zodra je het materiaal doorsnijdt, zie je direct een duidelijke overgang tussen de kunststof toplaag en de stoffen onderkant.
De fysische en chemische eigenschappen van kunstleer verschillen drastisch van plantaardig gelooid leer. Bovenal neemt dit materiaal geen vocht op. Dit betekent dat het geen indringende verfsoorten absorbeert, zoals Fiebing's Pro Dye, en evenmin wassen of oliën opneemt. Elke poging om het oppervlak te verven zorgt ervoor dat de verf er simpelweg afloopt of opdroogt als een plakkerige, vlekkerige korst. Bovendien kun je op kunstleer niet stempelen of carven. Voor het slaan van patronen met stempels en het snijden met een swivel knife is uitsluitend natuurlijk plantaardig gelooid leer met een dikte van minimaal 2 mm geschikt. Een slag met een leerslagstempel op kunstleer zal de polyurethaanlaag simpelweg doorponsen en het materiaal onherstelbaar beschadigen.
Een ander groot verschil is de randafwerking. Bij plantaardig gelooid leer volstaat het om met een kantenschaaf de rand af te schuinen, vervolgens Tokonole aan te brengen en de rand glad te wrijven met een polijsthout. Het gebruik van Tokonole op de rand van kunstleer heeft absoluut geen effect, omdat er geen collageenvezels aanwezig zijn die kunnen hechten en gladstrijken. De synthetische rand blijft aan de zijde van de textieldrager altijd rafelen. Daarom worden randen bij dit materiaal meestal omgevouwen (gerémbord) of meervoudig afgewerkt met een dekkende kantenverf, die het openliggende materiaal fysiek afsluit en maskeert.
Toepassingen
Ondanks de beperkingen binnen het traditionele ambacht hebben synthetische materialen een brede en praktische toepassing in veel projecten. De gelijkmatige structuur en voorspelbaarheid vergemakkelijken het uitsnijden van patronen.
- Meubelrenovatie en meubelstoffering: Dit is de belangrijkste taak voor de zwaardere variant van het materiaal. Meubelkunstleer met een dikte van 1,0 mm tot 1,2 mm heeft een hoge slijtvastheid. Het wordt gebruikt voor het bekleden van fauteuils, stoelen en hoofdborden. Dit vraagt om krachtige naaimachines en het juiste garen dat onder spanning niet door de synthetische coating snijdt.
- Maken van tassen en rugzakken: Varianten met een dikte van ca. 0,8 mm zijn zo soepel dat ze na het stikken eenvoudig binnenstebuiten gekeerd kunnen worden. Ze worden vaak gebruikt voor de serieproductie van meer budgetvriendelijke tassen. Wel zijn er vaak verstevigingen nodig (zoals vlieseline of schuim) tussen de lagen, omdat kunstleer uit zichzelf minder vormvast is dan tuigleer.
- Accessoires met kruisstructuur: Saffiano kunstleer is een specifiek materiaal met een fabrieksmatig aangebracht, fijn geruit reliëf. Het is zeer krasbestendig en voelt steviger aan. Het is uitermate geschikt voor het maken van portemonnees, toilettassen of clutches, waarbij een strakke, moderne uitstraling gewenst is zonder te investeren in kostbare leersoorten.
- Snelle noodreparaties: Zelfklevend kunstleer is een dun (vaak 0,5 mm) materiaal dat voorzien is van een sterke lijmlaag met een beschermfolie. Het dient puur voor noodreparaties bij scheuren in banken of autostoelen. Het is geen constructief materiaal, maar een tijdelijke oplossing voor optisch herstel.
- Opvullen van beschadigingen: Vloeibaar leer voor kunststof is een benaming voor een dikke herstelpasta op polymeerbasis. Hiermee vul je kleine krasjes en scheurtjes in synthetische oppervlakken op. Na droging vormt het een flexibele laag die je licht kunt matteren; het herstelt de oorspronkelijke treksterkte van uitgescheurd materiaal echter nooit volledig.
- Prototyping van patronen: Voor wie net start met leerbewerking is voordelig kunstleer een ideaal oefenmateriaal. Voordat je een complex patroon uitsnijdt uit kostbaar Italiaans plantaardig gelooid leer, kun je een proefmodel maken van synthetisch materiaal. Zo test je de montagevolgorde, controleer je of de afstanden van je leervork (bijvoorbeeld 4 mm of 5 mm) goed uitkomen in bochten, en haal je ontwerpfouten er tijdig uit.
Keuzehulp
De keuze voor het juiste synthetische materiaal hangt vooral af van je gebruiksdoel. De eerste stap is het beoordelen van de drager, oftewel de achterzijde van het materiaal. Is de onderkant gebreid, dan rekt het kunstleer aanzienlijk in één of twee richtingen mee. Dat is perfect om rondingen van meubels strak te stofferen, maar ongeschikt voor draagbanden van een tas: het hengsel zal snel uitrekken en vervormen. Voor riemen en vlakke onderdelen zoek je kunstleer met een geweven drager die het rekken blokkeert.
Een ander aspect is de materiaaldikte. Voor kleine accessoires zoals pasjeshouders, waar meerdere lagen op elkaar komen te liggen, kies je een materiaal van maximaal 0,8 mm dikte. Voor de bodem van een grote reistas heb je juist minimaal 1,0 mm nodig om slijtage op te vangen. Let bij de aankoop altijd goed op de slijtagewaarde (uitgedrukt in toeren Martindale): streef voor tassen naar een waarde van minimaal 30 000 toeren.
Voor beginnende makers vormt de keuze van gereedschap en afwerking vaak een valkuil. Onthoud dat je de rand van kunstleer niet kunt afschuinen met een kantenschaaf; de vezels van de textieldrager zullen gaan rafelen en pluizen. Als je kiest voor handmatig naaien met de saddle stitch, doseer dan je trekkracht zorgvuldig. De synthetische toplaag kan insnijden onder invloed van te dun garen. Gebruik stevig gewaxt garen van polyester (zoals Slam of Vinymo MBT maat #5) en trek de steken met beleid aan, zodat de ponsgaten van de leervork niet uitscheuren.
Producten uit ons assortiment
Onze winkel is gespecialiseerd in plantaardig gelooid leer en chroomgelooid leer van topkwaliteit; je vindt bij ons dan ook geen meubelkunstleer per meter. Wel bieden we een compleet programma aan professioneel gereedschap, garens en afwerkingsproducten die je uitstekend kunt inzetten bij projecten met synthetische materialen.
Uit ons assortiment zijn de volgende artikelen zeer nuttig bij de verwerking van kunstleer:
- Leervorken – Onmisbaar voor het gelijkmatig perforeren van materiaal voordat je handmatig gaat stikken. Voor tassen van kunstleer zijn vorken met een steekafstand van 4 mm of 5 mm de meest gangbare keuze.
- Polyester garen – We adviseren garens van Slam en Vinymo MBT. Deze zijn uitzonderlijk sterk, rotten niet en presteren uitstekend bij synthetische verbindingen voor een duurzame naad.
- Snijdend gereedschap – Nauwkeurig snijden is de basis. Een halvemaanmes vergt de nodige oefening, maar voor rechte sneden in kunstleer zijn de scherpe afbreekmessen uit ons aanbod uitermate effectief.
- Kantenverf – Omdat je kunstleer niet kunt burnishen, is een dekkende randverf de aangewezen methode om een strakke kantafwerking te realiseren en de textieldrager netjes af te dekken.
Let op: schaf voor kunstleer geen diep indringende leerverf (zoals Fiebing's Pro Dye), polijstpasta zoals Tokonole of swivel knives aan. Deze artikelen zijn exclusief ontworpen voor plantaardig gelooid leer en hechten of werken niet op synthetische dragers.
Gerelateerde termen
- Plantaardig gelooid leer
- Chroomgelooid leer
- Leervorken
- Randafwerking van leer
- Saddle stitch







