Extra sterke leerlijm is een gespecialiseerd chemisch product, meestal op contact- of waterbasis, dat dient om leerdelen duurzaam te verbinden vóór het uiteindelijke naaiwerk of als zelfstandige verbinding. In de werkplaats voor leerbewerking is correct leer lijmen de absolute basis die de integriteit van het hele werkstuk bepaalt. Veel beginnende makers denken dat alleen handstikken met de saddle stitch het project bij elkaar houdt. De waarheid is echter anders. Zonder een nauwkeurige en sterke verlijming van de onderdelen voorkomt zelfs het netste zadelmakersstiksel niet dat randen tijdens dagelijks gebruik gaan wijken. Goede leer lijm stabiliseert het materiaal, voorkomt dat lagen verschuiven tijdens het ponsen van gaten met een leervork en geeft de hele constructie de juiste stijfheid.
Eigenschappen
Bij leerbewerking gebruik je geen universele knutsellijm of reguliere cyanoacrylaat secondelijm; die laatste vormt namelijk een harde, broze lijmverbinding die breekt bij de eerste buiging van het materiaal. Leer is een werkend, flexibel materiaal dat vraagt om een lijm met specifieke eigenschappen. Op de markt domineren twee hoofdgroepen lijm voor leer: lijm op waterbasis (dispersielijm, vaak wit) en contactlijm (op basis van oplosmiddelen of neopreenlijm). Elk van deze groepen heeft een heel andere werking en vraagt om een eigen verwerkingstechniek.
Lijm op waterbasis is gebruiksvriendelijk, geurloos en veilig, waardoor het een uitstekende keuze is voor de thuiswerkplaats. Dit type is meestal wit van kleur, maar droogt volledig transparant op. Het grote voordeel is de langere open tijd. Dit betekent dat je na het aanbrengen van de lijm en het samenvoegen van twee stukken leer nog enkele tientallen seconden hebt voor kleine correcties om de randen perfect uit te lijnen. De lijm dringt diep door in de vezels van de vleeszijde en vormt een flexibele verbinding. Houd er wel rekening mee dat lijm op waterbasis langzamer droogt en klemmen of een gewicht vereist tot het water volledig is verdampt.
Contactlijm gedraagt zich heel anders. Dit is materiaal voor het zware werk, dat garant staat voor een directe en extreem sterke verbinding. Contactlijm werkt als microscopisch klittenband: je brengt het aan op beide te verlijmen oppervlakken, wacht tien tot twintig minuten totdat het oplosmiddel is verdampt en de laag handdroog aanvoelt, en drukt beide lagen vervolgens stevig tegen elkaar. Op het moment van contact ontstaat een directe, permanente verbinding. Er is geen ruimte voor fouten of correcties, want het lostrekken van verlijmde delen leidt vaak tot beschadiging van de nerf- of vleeszijde. Contactlijm is onmisbaar bij geavanceerde projecten, maar vereist een goede ventilatie van de ruimte vanwege de sterke dampen.
Ongeacht het gekozen type hangt de effectiviteit van de lijm af van de voorbereiding van het oppervlak. Breng lijm altijd aan op ruwe vezels. Plantaardig gelooid leer hecht uitstekend aan de vleeszijde. Wil je echter twee stukken leer nerf-op-nerf verlijmen, dan moet je de gladde toplaag eerst opruwen met schuurpapier of een speciaal opruwgereedschap. Chroomgelooid leer en fabrieksmatig afgewerkt leer (zoals ons toonaangevende Maya-leer) moeten bijzonder zorgvuldig worden opgeruwd. Probeer nooit lijm aan te brengen op oppervlakken die al zijn behandeld met een topafwerking zoals het acrylproduct Fiebing's Super Shene, wassen of watergedragen Eco-Flo-producten. Op zo'n glad oppervlak vindt geen enkele lijm houvast.
Toepassingen
Extra sterke leerlijm wordt gebruikt in vrijwel elke fase van het maken van lederwaren. De functie varieert afhankelijk van de materiaaldikte en de specifieke details van het project.
- Verlijmen van dubbele riemen. Bij het maken van een stevige tasriem verlijmen makers vaak twee lagen tuigleer van 1,5 mm of 2,0 mm dikte. Door contactlijm over het volledige oppervlak van de vleeszijde van beide riemstroken aan te brengen en deze na het verlijmen door aandrukrollen te halen, gedraagt de riem zich als één massief stuk leer van 3,0 mm of 4,0 mm. Dit voorkomt dat de binnenste laag gaat rimpelen bij het buigen.
- Inlijmen van voeringen. Luxe portemonnees en tassen vragen om een binnenafwerking met dun voeringleer (0,5 - 0,8 mm dik). Hiervoor is een dunnere lijm op waterbasis ideaal. Daarmee positioneer je het dunne materiaal uiterst nauwkeurig op een dikkere basislaag (bijv. 1,5 mm) zonder het risico dat het direct scheef vastgrijpt.
- Ritsen monteren. Een rits in een leren toilettas naaien zonder de ritsband eerst vast te lijmen is een crime. Hiervoor gebruik je een smalle strook dubbelzijdige tape of een dunne laag contactlijm. De lijm stabiliseert de rits langs de rand van het leer, zodat je gelijkmatige gaten kunt ponsen met een leervork met een tandafstand van 3 mm of 4 mm en een rechte saddle stitch kunt naaien.
- Voorbereiding van de randafwerking. Dit is een cruciaal punt. Als twee lagen leer aan de rand van een portemonnee niet tot aan de uiterste rand zijn verlijmd, grijpt de kantenschaaf (edge beveler) in losse vezels en trekt het materiaal kapot. Bovendien dringt Tokonole dan niet goed tussen de kieren, waardoor je bij het polijsten met een polijsthout (wood slicker) geen gladde, glanzende rand kunt opbouwen.
- Verstevigingen inlijmen. Bij het bouwen van stevige aktetassen of handtassen worden vaak verstevigingsmaterialen zoals salpa (leervezelplaat) of texon gebruikt. Deze worden tussen twee lagen leer gelijmd. Dit vereist een sterke contactlijm die met een spatel gelijkmatig over grote oppervlakken wordt verdeeld om luchtbellen te voorkomen.
- Applicaties en inlegwerk. Het opbrengen van kleine decoratieve stukjes dun leer op de voorzijde van een tas. Voor dit precisiewerk is een dikkere lijm op waterbasis, aangebracht met een fijn penseel of priemer, ideaal; eventuele overtollige lijm die langs de rand uitpuilt, veeg je eenvoudig weg met een vochtige doek zonder vlekken op de nerfzijde achter te laten.
- Tijdelijke fixatie. Zelfs in een werkplaats vol professioneel gereedschap voor snijden en naaien is er een methode nodig om een kleine passant op zijn plek te houden voor het vastnaaien. Een drupje lijm op de uiteinden vereenvoudigt het werk aanzienlijk.
Hoe kies je de juiste lijm?
Het kiezen van het juiste bindmiddel bepaalt zowel je werkplezier als de duurzaamheid van het eindproduct. Kies een lijm die past bij je ervaringsniveau en de specifieke eisen van je project om frustraties te voorkomen.
Voor een beginnende leerbewerker is een dikkere lijm op waterbasis de veiligste optie. Deze lijm vergeeft fouten. Als je twee uit 2,0 mm dik leer gesneden delen scheef op elkaar legt, heb je nog tijd om ze los te halen, de positie te corrigeren en opnieuw aan te drukken. Watergedragen lijmen zijn gemakkelijk van handen en gereedschap te wassen, wat ideaal is wanneer je de dosering nog onder de knie moet krijgen. Te veel lijm aanbrengen is immers de meest gemaakte fout door beginners. Een dikke laag maakt de verbinding niet sterker. Integendeel: het drogen duurt uren en bij het aandrukken puilt de lijm langs de randen naar buiten, met vlekken op de nerfzijde tot gevolg. Breng altijd een dunne, gelijkmatige laag aan met behulp van een kunststof lijmspatel.
Een ervaren maker die complexe tassen of schoeisel vervaardigt, kiest voor contactlijm. Het werken daarmee vraagt discipline. De sleutel tot succes is geduld tijdens de uitdamptijd. Veel mensen brengen contactlijm aan op beide leersoorten en drukken ze direct op elkaar. Dat is een fout waardoor het product zijn kracht verliest. Wacht 10 tot 20 minuten, afhankelijk van de temperatuur en luchtvochtigheid in de werkplaats. De lijm moet mat worden en droog aanvoelen als je hem met je vinger aanraakt. Druk de delen pas daarna met grote kracht op elkaar, eventueel met behulp van een gladde schoenmakershamer of een zware aandrukrol. De uitgeoefende druk is hierbij belangrijker dan de aandruktijd.
Let goed op het type leer dat je bewerkt. Plantaardig gelooid rundleer met open poriën absorbeert lijm als een spons. Soms is bij een zeer droge vleeszijde een tweede dunne laag nodig: de eerste dient als primer, de tweede zorgt voor de daadwerkelijke hechting. Chroomgelooid leer daarentegen, dat soepeler is en in de looierij verzadigd is met vetten en oliën, vraagt om een andere aanpak. De vezels aan de vleeszijde zijn losser en vetten belemmeren de hechting. In zulke situaties is grondig opruwen met schuurpapier korrel 80 of 100 noodzakelijk, en biedt een krachtige contactlijm op basis van oplosmiddelen de enige duurzame oplossing.
Denk ook aan het esthetische aspect. Maak je een lichte portemonnee van natuurlijk, ongeverfd plantaardig gelooid leer, pas dan op met neopreenlijm; deze heeft vaak een gelige tint die zichtbaar kan worden aan de randen of vlekken kan veroorzaken op het nerfleer bij contact met lijmvingers. Transparante lijmen op waterbasis zorgen in dat geval voor een veel schoner resultaat. Het kiezen van de juiste lijm is een afweging tussen hechtkracht, open tijd en verwerkingsgemak.
Producten uit ons assortiment
In onze webshop selecteren we hoogwaardige chemicaliën voor de werkplaats die zich bewezen hebben bij zowel hobbyisten als professionele leerbewerkers. Je vindt bij ons producten afgestemd op verschillende verwerkingstechnieken en leersoorten.
- Leerlijm — In deze categorie vind je een compleet assortiment lijmen voor leerbewerking. We bieden geurloze dispersielijmen op waterbasis die perfect zijn voor starters en voor precisiewerk met dun voeringleer. Daarnaast vind je professionele, extra sterke contactlijm, onmisbaar voor het maken van tassen, dubbele riemen en het bevestigen van tussenvoeringen. Handige lijmspatels voor het gelijkmatig aanbrengen van de lijmlaag op de vleeszijde maken het aanbod compleet.
Ben je van plan de nerfzijde van je werkstukken te beschermen met producten zoals Fiebing's Super Shene? Zorg er dan voor dat al het lijmwerk is afgerond voordat je deze finish aanbrengt. Een topafwerking sluit de poriën van het leer af, waardoor lijm daarna niet meer kan hechten.











