Een holpijp is een stalen ambachtelijk gereedschap waarmee je perfect ronde gaten in leer ponst. Je gebruikt deze vooral om het materiaal voor te bereiden op fournituren zoals holnieten, geweerknopen, gespen en drukknopen. Het is een van de eerste gereedschappen die elke beginnende leerbewerker aanschaft.
Opbouw van een holpijp
Holpijpen bestaan voornamelijk in twee varianten: als losse pijpjes waar je met een hamer op slaat (slagholpijpen) en als revolvertang met een draaibare kop. Binnen de professionele leerbewerking wordt vrijwel altijd gekozen voor de eerste optie. Dit gereedschap wordt gemaakt van hard koolstofstaal, met een nauwkeurig geslepen snijrand om de leervezels soepel door te snijden in plaats van ze te pletten.
Je kunt een holpijp vergelijken met een koekjesvorm, maar dan van gehard staal en gemaakt voor stug, stevig materiaal. De snede dringt door het leer heen en het uitgestanste rondje verdwijnt in de schacht van de pijp. Kwalitatief gereedschap is voorzien van een speciale uitwerpopening aan de zijkant van de schacht. Hierdoor worden de uitgestanste leersnippers soepel afgevoerd en raakt het gereedschap niet verstopt tijdens intensief werken.
Voor een ervaren vakman is het vanzelfsprekend, maar veel beginners slaan met een holpijp rechtstreeks op een hard werkblad. Daardoor wordt de snijrand razendsnel bot. Gebruik altijd een speciale ponsplank of een dik stuk restleer als ondergrond.
Waarvoor gebruik je een holpijp?
Een holpijp heeft een heel specifiek doel en is onmisbaar bij vrijwel elk leerproject:
- Leren riemen: het ponsen van verstelgaatjes in de tong van de riem en het gat voor de doorn van de riem gesp (vaak druppelvormig, maar dit begint bij een rond gat).
- Holnieten monteren: gaten voorbereiden voor boekschroeven en holnieten (meestal 2 - 3 mm).
- Sluitingen: gaatjes maken voor geweerknopen en drukknopen in portemonnees of tassen.
- Decoratie: perforaties en opengewerkte patronen aanbrengen in de nerfzijde van het leer.
Hoe kies je de juiste maat en waar let je op?
Het kiezen van de juiste maat is essentieel. Het gat in het leer moet altijd net iets kleiner of exact gelijk zijn aan de diameter van de stift van de fournituren die je gaat monteren. Gebruik je holnieten met een stift van 3 mm, kies dan een holpijp van 2,5 mm of 3 mm. Bij een te ruim gat zit het beslag los en kan het na verloop van tijd uitscheuren.
Let goed op de staalkwaliteit en de afwerking van de snijrand. Goedkoop gereedschap is bij aankoop vaak al bot en moet je eerst zelf polijsten. Het loont om te investeren in gesmede holpijpen; deze blijven aanzienlijk langer scherp. Gebruik bij slagholpijpen altijd een houten hamer of een speciale leerhamer (maul) van nylon, nooit een stalen hamer, om beschadiging aan het uiteinde van je gereedschap te voorkomen.
Producten uit ons assortiment
- Holpijpen — compleet aanbod gereedschap voor het ponsen van gaten in verschillende diameters.
- Leerbewerking gereedschap — ruime keuze aan werkplaatsgereedschap voor leer bewerken.
- Holnieten — fournituren waarvoor je meestal gaten voorponst met een holpijp.
- Geweerknopen — elegante sluitingen die om een nauwkeurig geponst gaatje vragen.
Gerelateerde begrippen in het lexicon
- dziurkacz-do-skor
- wybijaki-skory
- nit-skrecany
- knopik-kaletniczy
- napa-zatrzask
